Research Article

Etnografiden Netnografiye Etik: 4A Modeline Dayalı Bir Kuramsal Çerçeve Önerisi

Volume: 11 Number: 1 April 27, 2026
EN TR

Etnografiden Netnografiye Etik: 4A Modeline Dayalı Bir Kuramsal Çerçeve Önerisi

Öz

: Bu makale, kuramsal bir derleme olarak etnografiden netnografiye geçiş sürecinde ortaya çıkan etik sorunları bütüncül biçimde ele almayı amaçlamaktadır. Netnografi çalışmalarında, araştırmacının rolünü açıklaması, katılımcı kimliklerinin korunması, onam süreçlerinin işletilmesi ve araştırma alanının niteliğinin belirlenmesi güvenilirlik açısından kritik görülmektedir. Ancak literatürde bu başlıkların çoğu ayrı ayrı incelenmiş, araştırmacılara kapsamlı bir yol haritası sunulmamıştır. Bu eksiklikten hareketle çalışma, etik tartışmaları sistematik hale getiren 4A Etik Modeli’ni (Açıklama, Anonimlik, Anlaşma, Alan) önermektedir. Model yalnızca araştırmacılar için değil, etik kurullar açısından da işlevsel bir çerçeve sunmaktadır. Özellikle lisansüstü araştırmalarda metodolojik ve etik zorlukların aşılmasına katkı sağlayacak rehber niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Addeo, F., Paoli, A., Esposito, M., & Bolcato, M. (2019). Doing social research on online communities: The benefits of netnography. American Journal of Social Sciences, 7(1), 9-38. https://doi.org/10.30958/ajss.7-1-1
  2. Akuma, I., & Vaswani, V. (2024). Exploring partial disclosure in research: Challenges, justifications, and recommendations for ethical oversight. Asian Bioethics Review, 17, 21-41. https://doi.org/10.1007/s41649-024-00311-7
  3. Alyanak Büker, Z. (2015). Etnografi ve çevrimiçi etnografi. In M. Binark (Ed.), Yeni medya çalışmalarında araştırma yöntem ve teknikleri (2. baskı, ss. 117-163). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  4. Attard, A., & Coulson, N. S. (2012). A thematic analysis of patient communication in Parkinson’s disease online support group discussion forums. Computers in Human Behavior, 28(2), 500-506. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.10.022
  5. Barnes, S. (2006). A privacy paradox: Social networking in the United States. First Monday, 11(9). https://doi.org/10.5210/fm.v11i9.1394
  6. Barnes, N., Penn-Edwards, S., & Sim, C. (2015). A dialogic about using Facebook status updates for education research: A PhD student's journey. Educational Research and Evaluation, 21(2), 109-121. https://doi.org/10.1080/13803611.2015.1024429
  7. Baruh, L., Secinti, E., & Cemalcılar, Z. (2017). Online privacy concerns and privacy management: A meta-analytical review. Journal of Communication, 67, 26-53. https://doi.org/10.1111/jcom.12276
  8. Bassett, E. H., & O’Riordan, K. (2002). Ethics of internet research: Contesting the human subjects research model. Ethics and Information Technology, 4(3), 233-247. https://doi.org/10.1023/A:1021319125207

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychological Methodology, Design and Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 27, 2026

Submission Date

September 23, 2025

Acceptance Date

February 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 1

APA
Çebi, B. (2026). Etnografiden Netnografiye Etik: 4A Modeline Dayalı Bir Kuramsal Çerçeve Önerisi. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(1), 96-114. https://izlik.org/JA29CZ63SH

                                           Journal of Turkish Social Sciences Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License CC BY-NC 4.0.                                                                                                                                                                                                          Creative Commons License