KRİZ YÖNETİMİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Krizler ekonomi, siyaset, endüstri, finans, sağlık, eğitim gibi birçok alanda etkili olmakta, organizasyonları, yüksek derecede zararlar, istenmedik olay, durum ve sonuçlar ile karşı karşıya bırakmaktadır. Tüm örgütler için kriz durumunda ortaya çıkabilecek gelişmelere cevap verecek tutum ve davranışların refleks haline getirilmesi ve bunun sürdürebilirliğinin sağlanması önemlidir. Bu kapsamda, iş dünyası liderlerinin karşı karşıya gelebileceği en zor durumlardan birisinin kriz yönetimi olacağı değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, her an krizlerle karşı karşıya kalması olası sektörler olan sağlık, eğitim ve sanayi sektörlerinden hareketle, tüm sektörlerde faaliyet gösteren işletme/kurumlardaki kriz yönetimi uygulamalarını belirleyebilmek ve ölçebilmek için bir “Kriz Yönetimi Ölçeği” geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, sağlık, eğitim ve sanayi sektörü olmak üzere üç farklı örneklem grubundan elde edilen veriler ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak çalışma grubu tarafından, literatür doğrultusunda 5’li Likert şeklinde hazırlanan 27 maddeden oluşan taslak ölçek kullanılmıştır. Veriler paket program ile analiz edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları doğrultusunda KFA ve DFA yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre “Kriz Yönetimi Ölçeği” üç alt boyut ve 23 maddeden oluşmuştur. Ayrıca, yapılan güvenilirlik analizleri sonucunda ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Kriz Yönetimi Ölçeğinin, kriz öncesi, esnası ve sonrasını içeren üç boyutlu yapısı ile, bundan sonra yapılacak araştırmalarda kriz yönetimi uygulamalarını belirlemeye ve ölçmeye yönelik önemli bir ihtiyacı karşılayarak alandaki bir boşluğu dolduracağı değerlendirilmektedir.

Crises may occur in many areas such as economy, politics, industry, finance, health, education, and lead to high levels of loss, damages, unwanted events, results in organizations. It is important for all organizations to reflex the attitudes and behaviors that will respond to the developments that may arise in a crisis situation and to ensure the sustainability of this. In this context, crisis management is considered to be one of the most difficult situations that business leaders may face. In this study, it is aimed to develop a “Crisis Management Scale” in order to determine and measure the crisis management practices in businesses / institutions operating in all sectors, based on the sectors that are likely to face crises at any time. The study was carried out with the data obtained from three different sample groups, health, education and industry sector. As the data collection tool, a draft scale consisting of 27 items prepared by the working group in the form of 5-point Likert in line with the literature that was used as a reference. The data were analyzed with a soft-ware package program. EFA and CFA were conducted in line with the validity and reliability studies. According to the analysis results, the "Crisis Management Scale" consists of three sub-dimensions and 23 items. In addition, as a result of the reliability analysis, the scale was found to be highly reliable. It is evaluated that the Crisis Management Scale will fill a gap in the field by meeting an important need for determining and measuring crisis management practices in future studies, with its three-dimensional structure that includes before, during and after the crisis.