TÜRKİYE’DE KAMU DENETÇİLİĞİ POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI: BİR KAMU POLİTİKASI ANALİZİ

Ahmet Keser; Şadiye Sucu

TÜRKİYE’DE KAMU DENETÇİLİĞİ POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI: BİR KAMU POLİTİKASI ANALİZİ

Öz

Öz: İkinci Dünya Savaşı sonrasında insan haklarının küresel bağlamda hızla gelişmesi, kamu yönetimlerinde yeni anlayışları da beraberinde getirmiştir. Zaman içerisinde insan haklarının ulusal ve uluslararası boyutta korunması ve kamu yönetimi karşısında hak ihlaline maruz kalan bireyin savunulmasına yönelik mekanizmaların geliştirilmesi önem kazanmıştır. Akademik yazında Ombudsman uygulamalarına ilişkin zengin bir literatür bulunmasına karşı, kamu politikası analizi çerçevesinde yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmanın amacı, Kamu Denetçiliği politikasının oluşturulmasında mevzuatın Kamu Denetçiliği Kurumu’nun işlevselliğini nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Makalede, Kamu Denetçiliğinin oluşturulması süreci ve Kamu Denetçiliği politikası oluştururken en önemli husus olan bağımsızlık ve tarafsızlık konusu kamu politikası analizi çerçevesinde incelenmiştir. Kamu politikası oluşturulurken temel sorunsal hangi aktörlerce, nasıl tanımlanmış, gündeme nasıl ve hangi araçlar kullanılarak getirilmiş, politika oluşturma süreci nasıl şekillenmiş, politika amaç ve hedeflerine ne ölçüde yaklaşılmış, bu süreçte aktörler kimlerdir ve rolleri nelerdir, sorularının cevapları aranmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AB Bakanlığı. (2013). Avrupa Birliği müzakere sürecinde yargı ve temel haklar faslı. Ankara: MRK Baskı ve Tanıtım Hizmetleri.
AB Komisyonu. (2001). 2001 Katılım Ortaklığı Belgesi, https://www.ab.gov.tr/46226.html. (Erişim Tarihi: 25.05.2020).
AB Komisyonu. (2003). 2003 Katılım Ortaklığı Belgesi. https://www.ab.gov.tr/46226.html. (Erişim Tarihi:25.05.2020).
AB Komisyonu. (2006). 2006 Katılım Ortaklığı Belgesi. https://www.ab.gov.tr/46226.html. (Erişim Tarihi:25.05.2020).
AB Komisyonu. (2008). 2008 Katılım Ortaklığı Belgesi. https://www.ab.gov.tr/46226.html. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2004). 2004 Türkiye İlerleme Raporu https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2004.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2005). 2005 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2005.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2006). 2006 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2006.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).

AB Komisyonu. (2007). 2007 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2007.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2008). 2008 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2008.pdf (Erişim Tarihi: 24.05.2020).
AB Komisyonu. (2009). 2009 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2009.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu (2010). 2010 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2010.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2011). 2011 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2011.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu (2012). 2012 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2012.pdf. (Erişim Tarihi:24.05.2020).
AB Komisyonu. (2014). 2014 Türkiye İlerleme Raporu. https://www.ab.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2014.pdf . (Erişim Tarihi: 24.05.2020).
AB Konseyi. (1992). Maastricht Antlaşması. https://www.avrupa.info.tr/tr/avrupa-birligi-yasal-cerceve-109. (Erişim Tarihi: 24.05.2020).
Abdioğlu, H. (2007). Yönetişim ilkelerinin uygulanmasında Kamu Denetçiliği Kurumu ve Avrupa Birliği sürecinde Türkiye açısından önemi. Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 79-102.
Altuğ, Y. (2002). Kamu denetçisi (ombudsman). İstanbul Üniversitesi Rektörlük Yayını. Yayın No: 4343.
Anayasa Mahkemesi. (2008). 5548 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hakkında Anayasa Mahkemesinin 25.12.2008 tarihli kararı.
Avşar, B. Z. (2007). Ombudsman iyi yönetilen Türkiye için kamu hakemi. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
Avşar, B. Z. (2012). Ombudsman. İstanbul: Hayat Yayınları.
Babüroğlu, O. ve Hatiboğlu, N. (1997). Ombudsman (kamu hakemi) kurumu incelemesi: devlette bir toplam kalite mekanizması örneği. İstanbul: TÜSİAD Yayınları.
Başbakanlık, Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü. (2000). 14-09-2000 tarih ve B.02.0.KKG.0.10/101-15 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanun Tasarısı.
Başbakanlık, Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü. (2003). 20-10-2003 tarih ve 1/731 esas no’lu Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı.
BM. (1993). Paris Prensipleri. BM İnsan hakları komisyonunun 3 Mart 1992 tarihli 1992/54 sayılı ve BM. Genel Kurulunun 20 Aralık 1993 tarihli 48/134 sayılı kararları.
Çakmak, C. (2008). Kamu denetiminde kamu denetçiliği kurumunun (ombudsman) yeri ve önemi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Doğan, K. C. (2019). Osmanlı devleti klasik çağında kadılık kurumu ve fonksiyonları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 6(4), 34-40.
Efe, H. ve Demirci, M. (2013). Ombudsmanlık kavramı ve Türkiye’de kamu denetçiliği kurumundan beklentiler. Sayıştay Dergisi, (Sayı: 90), 49-72.
Erdengi, B. (2006). Ombudsman: dünya uygulamaları ve Türkiye. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Eroğul, C. (1996). Çağdaş devlet düzenleri. (10. Baskı). İmaj Yayınevi.
Fendoğlu, H. T. (2010). Kamu denetçiliği (Ombudsmanlık). Stratejik Düşünce Enstitüsü, (SDE Analiz), .4-20, http://hasantahsinfendoglu.net/detail.php?id=215&ustkat=Ombudsman l%C4%B1k. (Erişim Tarihi: 18.10.2020).
Holm, N. E. (1995). The ombudsman -A Gift from Scandinavia to the World. (H. Gommeltoft, ed.), The Danish ombudsman pp.13-21.
İnceoğlu, S. (2012). Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı üzerine düşünceler. Uluslararası kamu denetçiliği (ombudsmanlık) sempozyumu, ss. 54-66. Editör: Niyazi Öktem ve Nermin Katmer, Doğuş Üniversitesi Yayınları.
KDK. (2013). Kamu Denetçiliği Kurumu Yönetmeliği. https://www.Ombudsman .gov.tr/yonetmelik/index.html . (Erişim Tarihi: 18.10.2020).
KDK. (2015). 2014 yılı faaliyet raporu. https://www.Ombudsman .gov.tr/idare-faaliyet-raporlari/index.html. (Erişim Tarihi: 18.09.2020).
KDK (2016). 2015 yılı faaliyet raporu. https://www.Ombudsman .gov.tr/idare-faaliyet-raporlari/index.html. (Erişim Tarihi: 18.09.2020).
KDK. (2013). 2013 yıllık raporu. https://www.Ombudsman .gov.tr/#. (Erişim Tarihi: 28.07.2020).
KDK. (2014). 2014 yıllık raporu. https://www.Ombudsman .gov.tr/#. (Erişim Tarihi: 28.07.2020).
KDK. (2016). 2015 yıllık raporu. .https://www.Ombudsman .gov.tr/#. (Erişim Tarihi: 28.07.2020).
KDK. (2018). 2017 yıllık raporu. https://www.Ombudsman .gov.tr/#. (Erişim Tarihi: 28.07.2020).
Karcı, Ş. M. (2010). Türkiye'de kamu yönetimi denetim reformu ve ombudsman kurumu. Yayımlanmamış doktora tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Kılavuz, R., Yılmaz, A., ve İzci, F. (2003). Etkin bir denetim aracı olarak ombudsmanlık ve Türkiye’de uygulanabilirliği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(1), 49-68.
Koç, O. (2015). Yeni örgütlerin ortaya çıkışı: Türk kamu denetçiliği kurumu örneği. Ombudsman Akademik Dergisi, 1(2),11-33.
Özcan, O. (2015). Kamu denetçiliği (ombudsmanlık) kurumunun vergilendirme açısından etkinliğinin analizi. Yayımlanmamış doktora tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.
Özer, Ö. F. (2015). Türkiye Cumhuriyeti kamu denetçiliği kurumunun örgütsel ve işlevsel analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
Pickl, V. (1997). Ombudsman sisteminin İslami temelleri (T. Ataman, Çev.). Yeni Türkiye Dergisi, 3(14), 800-805.
Ribo, R. (2012). The guatantee of the ombudsman's ındependence: notes from IOI and European approach. Uluslararası kamu denetçiliği (ombudsmanlık) sempozyumu. Editör: Niyazi Öktem ve Nermin Katmer, Doğuş Üniversitesi Yayınları.
Taşçıer, A. M. Türkiye’de kamu denetçiliği kurumu (ombudsmanlık). Makaleler, ss. 650-669, file:///C:/Users/user/Downloads/Turkiyede_Kamu_Denetciligi_Kurumu%20(1).pdf. (Erişim Tarihi: 18.10.2020).
Taşçıer, A. M. (2012). Kamu denetçiliği için hangi parti ne düşünüyor?. Kapsam Haber Yorum, https://www.kapsamhaber.com/gundem/kamu-denetciligi-icin-kim-ne-dusunuyor- (Erişim Tarihi: 15.10.2020).
Tayşi, İ. (1997). Ombudsman kurumu ve ülkemizde uygulanabilirliği. Sayıştay Dergisi, (Sayı:25), 106-123.
TBMM. (2012). Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu, 28338 sayılı Resmi Gazete.
TBMM, Anayasa Alt Komisyonu. (2012). Kamu denetçiliği kurumu kanunu tasarısı ile Avrupa Birliği uyum komisyonu ve anayasa komisyonu raporları (1/626).
TBMM Başkanlığı. (2011). 05.01.2011 tarih ve 1/991 esas sayılı kanun tasarısı. https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari_teklif_gd.onerge_bilgileri?kanunlar_sira_no=88231. (Erişim Tarihi: 01-06-2020).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Keser
0000-0002-1064-7807
Türkiye

Şadiye Sucu ^*
0000-0003-3199-2041
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2021

Kabul Tarihi

27 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA93HM25KH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Keser, A., & Sucu, Ş. (2021). TÜRKİYE’DE KAMU DENETÇİLİĞİ POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI: BİR KAMU POLİTİKASI ANALİZİ. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(1), 49-70. https://izlik.org/JA93HM25KH