SAĞLIK ÇALIŞANLARININ İŞ GÜVENLİĞİ ALGILARININ İŞ STRESİ DÜZEYLERİNE ETKİSİ: GAZİANTEP’TE BİR ÖZEL HASTANE ÖRNEĞİ

Bu çalışma, bir özel hastanede çalışan sağlık personellerinin, iş güvenliği yönünden maruz kaldıkları riskleri belirlemek ve bu risklerin işe bağlı gerginlik üzerine etkilerini saptamak için yapılmıştır. Tanımlayıcı formda organize edilmiş, kesitsel bir çalışma olan çalışmanın ana kütlesi, Eylül-Ekim 2016 tarihleri arasında Gaziantep’te özel bir hastanede çalışan 196 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Ana kütlenin tamamı çalışma kapsamına alınmışsa da ancak 151 personele ulaşılabilmiştir. Araştırmanın verileri; sosyo-demografik özellikler, çalışma ortamından kaynaklanan tehlike ve risklerle işe bağlı gerginlik ve sağlık çalışanlarının güvenliği ölçeği sorularından oluşan anketin katılımcılara cevaplatılmasıyla toplanmıştır. Veriler; frekans analizi, bağımsız örneklem t testi, ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve korelasyon yöntemleriyle analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen sağlık çalışanların %51.7’si (78 kişi) kadın, % 48,3’ü (73 kişi) erkek olup yaş ortalamaları 33.95±8.97 (Min:20, Max:74)’ dır. Araştırmaya katılan sağlık çalışanların % 20,5’ i hekim % 47,0’ı hemşire, %.5,3’ ü ebe % 4,0’ı ofis çalışanı ve geriye kalanını ise (%23,2) sağlık teknisyenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın yapıldığı hastanede iş güvenliğinin sağlandığı saptanmıştır. Sağlık teknisyenlerinin diğer çalışanlara göre işe bağlı gerginliği daha yüksek çıkmıştır. Mesleki deneyim yılı ve yaş arttıkça işe bağlı gerginlik düzeyi azaldığı saptanmıştır. Uyku bozukluğu yaşayan sağlık çalışanlarında işe bağlı gerginlik düzeyi artmakta ve iş güvenliği algısının da düştüğü görülmektedir. Sağlık personellerinin işlerinden kaynaklı gerginlik düzeyinin artmasının, iş güvenliği algısını olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü kurumda iş güvenliği sağlanan sağlık çalışanları ölçeği puanına göre ancak sağlık çalışanlarının bir kısmında önemli derecede işyeri kaynaklı gerginlik yaşadığı saptanmıştır. Hastane idaresince iş güvenliğini yükseltip, iş stresini düşürmeye dönük hizmet içi eğitim programları verilmelidir. İş doyumu, bilimsel literatürde 1900’lü yıllardan itibaren ele alınmıştır. Çeşitli iş gruplarının iş doyumu araştırılmıştır. Ancak ruh sağlığı çalışanlarının iş doyumu üzerine yeterli çalışma yapılmamıştır. Özellikle, oyun terapistlerinin iş doyumu üzerine literatürde herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada Türkiye’de görev yapmakta olan oyun terapistlerin iş doyumları ve bunu etkileyen bazı faktörler araştırılmıştır. Çalışmada eğitim düzeyinin, sosyo-ekonomik düzeyin, mezun olunan alanın, eğitimcinin, bu alandaki tecrübenin, oyun terapisinden elde edilen gelirin, mesleğin saygınlığının, bu alanda alınan eğitim süresinin, süpervizyonların ve haftalık yapılan seans sayısının iş doyumu üzerindeki etkisine bakılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye’de görev yapan oyun terapistleridir. Araştırma kapsamında 77 oyun terapistine ulaşılmıştır. Oyun terapistlerinin iş doyumunu belirlemek amacıyla Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler t-testi, Kruskal Wallis-H ve Pearson Korelasyon katsayısı teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada oyun terapistlerinin iş doyumunun yüksek olduğu bulunmuştur. İş doyumu ile eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik düzey, eğitimci, alandaki tecrübe, mesleğin algılanan saygınlığı ve alınan süpervizyonlar arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. PDR mezunlarının, oyun terapisinden daha fazla gelir elde edenlerin, eğitim süresi yüksek olanların ve haftalık seans sayısı fazla olanların iş doyumu daha yüksek düzeyde bulunmuştur. 

This scientific work is organized with the aim of health care staffs who work at the private hospital vocational risks and effects, trying to prevent these risks or decrease minimal level to minimize work-related tension level. The population of cross-sectional and definitive type of study is health care staffs who work at the private hospital in Gaziantep, between September-October in 2016.Any sampling isn’t taken in population, it is wanted to reach all, but 151 health personals are reached. It is used to socio-demographics characteristics, risks and danger originating from the occupational environment, analysis of health care staffs’ safety scale and work-related stress, Frequency, Indepent Samples t test, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis and Correlation Analysis. 51.7% of the healthcare professionals part of this research are women and 20.5% are physicians, 47.0% are nurses, 5.3% are midwives and 4.0% are health officer and the rest are health technicians (23.2%). Age average of participants is 33.95 ± 8.97. Work safety of the hospital taken as a sample of this research is provided. The tension of healthcare technicians due to work condition is more than other employees. It is determined that when professional experience and age increase, work-related tension is decreased. Healthcare professionals who have sleep disorder are more likely to have work-related tension and also their sense of work safety decrease. It is determined that work-related tension effects sense of work safety in negative way. In the hospital, in which this research is done, work safety is provided According to the score of health workers scale; however a part of healthcare professionals are experiencing work-related tension. In-service training programs about “occupational health and safety, coping with work stress, risks and dangers related to work environment” should be done by the management in order to increase the culture of occupational health and safety and also to decrease work-related tension.