BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMININ İNOVASYON YETENEĞİ ÜZERİNE ETKİSİ: BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Yüksel Mavi; Salih Yeşil; Sümeyye Yıldız

TR EN

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMININ İNOVASYON YETENEĞİ ÜZERİNE ETKİSİ: BİR ALAN ARAŞTIRMASI

Öz

Bu çalışmada, bilişim teknolojileri kullanımı ve inovasyon yeteneği konuları ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, bilişim teknolojileri kullanımının inovasyon yeteneği üzerine etkisini test etmektir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemine başvurulmuştur. Veri toplama tekniği olarak anket formundan faydalanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, tekstil firmalarında çalışan 311 yönetici meydana getirmiştir. Verileri analiz etmek için SPSS 23.0 yazılım programı kullanılmıştır. Veriler frekans, güvenirlik, korelasyon ve regresyon analizleriyle test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; bilişim teknolojileri bilgisinin, bilişim teknolojileri uygulamalarının ve bilişim teknolojileri araçlarının organizasyon yeteneğini; bilişim teknolojileri bilgisinin ve bilişim teknolojileri araçlarının öğrenme yeteneğini, Ar-ge yeteneğini, kaynak tahsis yeteneğini, üretim yeteneğini; bilişim teknolojileri uygulamalarının ve bilişim teknolojileri araçlarının pazarlama yeteneğini; bilişim teknolojileri araçlarının stratejik planlama yeteneğini pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Bilişim teknolojileri bilgisinin ve bilişim teknolojileri uygulamalarının stratejik planlama yeteneğini; bilişim teknolojileri uygulamalarının öğrenme yeteneğini, Ar-ge yeteneğini, kaynak tahsis yeteneğini, üretim yeteneğini; bilişim teknolojileri bilgisinin pazarlama yeteneğini etkilemediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar teorik ve uygulama bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

THE EFFECT OF THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES ON INNOVATION ABILITY: A FIELD RESEARCH

Abstract

In this study, the use of information technologies and innovation ability issues are discussed. The aim of the study is to test the effect of the use of information technologies on innovation ability. In the study, quantitative research method was used. A survey form was used as a data collection technique. The sample of the study consisted of 311 managers working in textile companies. SPSS 23.0 software program was used to analyze the data. The data were tested with frequency, reliability, correlation and regression analyses. According to the analysis results; it has been observed that information technology knowledge, information technology applications and information technology tools positively affect organizational ability. It has been determined that information technology knowledge and information technology tools positively affect learning ability, R&D ability, resource allocation ability and production ability. It has been observed that information technology applications and information technology tools positively affect marketing ability. It has been determined that information technology tools positively affect strategic planning ability. It has been observed that information technology knowledge and information technology applications do not affect strategic planning ability. It has been determined that information technology applications do not affect learning ability, R&D ability, resource allocation ability, and production ability. It has been determined that information technology knowledge does not affect marketing ability. The obtained results are discussed in theoretical and practical context.

Keywords

Kaynakça

Acılar, A. (2009). Kobi’lerde bilişim teknolojileri güvenliği sorunu: Tehditler ve önlemler, Afyon Kocatepe Üniversitesi. İ.İ.B.F. Dergisi, XI(I), 1-16.
Adamides E.D. ve Karacapilidis N. (2006). Information technology support for the knowledge and social processes of innovation management. Technovation, 26(2006), 50-59.
Adindu, C.C. ve Ofoegbu, B.U. (2014). Empirical study of strategic planing approach to quantity surveying education and professional development in Nigeria. Jorind, 12(2), 237-245.
Afari-Kumah, E. ve Tanye, H.A. (2009). Tertiary students view on information and communications technology usage in Ghana. Journal of Information Technology Impact, 9(2), 81-90.
Akgün, E., Yılmaz, E.O. ve Seferoğlu, S.S. (2011). Vizyon 2023 strateji belgesi ve fırsatları artırma ve teknolojiyi iyileştirme hareketi (FATİH) projesi: Karşılaştırmalı bir inceleme, 11-XIII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 2-4 Şubat 2011, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Akın, H.B. (1998). Bilişim teknolojilerinin evrimi ve bilişim teknolojilerinin çağdaş işletmelerde stratejik yönetim üzerindeki etkileri. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 1, 239-253.
Akkoyun, B. (2021). Bilişim teknolojileri kullanımının işletmelerde bilgi yönetimi süreci üzerine etkisi. BMIJ, 9(4), 1656-1672.
Akolaş, A. (2004). Bilişim sistemleri ve bilişim teknolojisinin küreselleşme olgusu ve girişimcilik üzerine yansımaları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 29 43.

Aljanabi, A.R.A. (2018). The Mediating role of absorptive capacity on the relationship between entrepreneurial orientation and technological innovation capabilities. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 24(4), 818-841.
Ardıç, M. ve Dulkadir, B. (2022). İşletmelerde kullanılan bilişim teknolojisi tabanlı iletişim sistemlerinin işletme performansına etkisi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 159-168.
Aslan, Ş. ve Özata, M. (2007). Kobi’lerde bilgi teknolojisi kullanımının, rekabet gücü, yenilikçilik, girişimcilik ve pazarlama kapasitesiyle ilişkileri: Otomotiv sektöründe bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 15-28.
Barczak, G., Sultan, F. ve Hultink, E.J. (2007). Determinants of it usage and new product performance. J Prod Innov Manag, 2007(24), 600-613.
Barnatt, C. (1996). Management Strategy and Information Technology: Text and Readings. London: International Thomson Business Press.
Bell, G.G. (2005). Clusters, networks, and firm innovativeness. Strategic Management Journal, 26(3), 287-295.
Benitez-Amado, J., Perez-Arostegui, M. ve Tamayo-Torres, J. (2010). Information technology-enabled innovativeness and green capabilities. Journal of Computer Information Systems, 51(2), 87-96.
Bensghir, T.K. (1996). Bilgi Teknolojileri ve Örgütsel Değişim. Ankara: TODAIE.
Bieser, J.C.T. ve Hilty, L.M. (2018). Assessing indirect environmental effects of information and communication technology (ICT): A Systematic literatüre review. Sustainability, 10(8), 1-19.
Bingöl, M. (2006). İşletmelerde bilişim teknolojileri ve yenilikçilik: Erzurum, Erzincan ve Bayburt’taki İmalat İşletmeleri üzerinde bir araştırma (Yüksek lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Bouthillier, F. ve Shearer, K. (2002). Understanding knowledge management and information management: The Need for an empirical perspective. Information Research, 8(1), 1-39.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Calantone, R.J., Cavusgil, S.T. ve Zhao, Y. (2002). Learning orientation, firm innovation capability, and firm performance. Industrial Marketing Management, 31(6), 515-524.
Carbonell, P. ve Rodriguez, A.I. (2006). The Impact of market characteristics and innovation speed on perceptions of positional advantage and new product performance. International Journal of Research in Marketing, 23(2006), 1-12.
Chen, J.S. ve Tsou, H.T. (2007). Information technology adoption for service innovation practices and competitive advantage: The Case of financial firms, Information Research, 12(3), 87-96.
Choudhury, J. (2010). Performance impact of intellectual capital: A Study of Indian IT sector. International Journal of Business and Management, 9, 72-80.
Cohen, W.M. ve Levinthal, D.A. (1989). Innovation and Learning: The Two faces of R&D. The Economic Journal, 99(397), 569-596.
Çetinkaya, A. (2011). Örgütsel bilgi yönetiminde bilişim sistemleri açısından zekâ yaklaşımları ve bilişim teknolojisi çalışanlarında duygusal zekâ üzerine bir araştırma (Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Davis, F.D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
Ece, F. ve Çendek, M.H. (2022). Ortaokul öğrencilerinin bilişim teknolojileri ve yazılım dersine olan tutumlarının incelenmesi. Göbeklitepe Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 12-22.
Ekinci, E. (2006). Bilgi teknolojilerinin rekabet açısından önemi ve değişim yönetimindeki etkilerine ilişkin yöneticilerin algılarını ölçmeye yönelik bir araştırma. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 54-70.
Elçi, Ş. (2007). İnovasyon: Kalkınmanın ve Rekabetin Anahtarı. İstanbul: Technopolish Group.
Elibol, H. (2005). Bilişim teknolojileri kullanımının işletmelerin organizasyon yapıları üzerindeki etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13, 155-162.
Emini, F.T. ve Kocaoğlu, M. (2011). Bilişim teknolojileri kullanımının hizmet sunumuna etkileri: Konya İl Özel İdaresi Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 179-200.
Ersöz, B. ve Özmen, M. (2020). Dijitalleşme ve bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkileri. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 11(42), 170-179.
Farrell, D. (2003). The Real new economy. Harvard Business Review, 81(10), 104-12.
Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. London: Sage Publications.
Forsman, H. (2011). Innovation capacity and innovation development in small eterprises. A Comparison between the manufacturing and service sectors. Research Policy, 40(5), 739-750.
Gaun, J. ve Ma, N. (2003). Innovative capability and export performance of chinese firms. Technovation, 23(2003), 737-747.
George, D. (2011). SPSS for windows step by step: A Simple study guide and reference. London: Pearson Education.
Gökdoğan, G. ve Çakır, S. (2014). Teknoparklar ve teknoloji üretimi: İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi örneği. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 9(1), 79-90.
Grover, V. (1993). An Empirically derived model for the adoption of customer-based interorganizational systems. Decision Sciences, 24(3), 603-640.
Gujarati, D.N. (2003). Basic econometrics. New York: McGraw-Hill.
Gunasekaran, A., Love, S.E.D., Rahimi, F. ve Miele, R. (2001). A Model of investment justification in information technology projects. International Journal of Technology Management, 21(5), 349 364.
Gülyaz, S. ve Ertürk, A. (2020). Bilgi yönetiminin inovasyon yeteneği ile ilişkisinin incelenmesi: Doğu Marmara Bölgesindeki Ar-Ge merkezlerinde bir uygulama. İşletme ve Yönetim Araştırma Dergisi, 7(4), 322-335.
Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. ve Anderson, R.E. (2014). Multivariate data analysis. England: Pearson Education Limited.
Hamel, G. ve Prahalad, C.K. (1990). The Core competence of the corporation. Harvard Business Review, 3, 79-92.
Hemert, P.V., Nijkamp, P. ve Masurel, E. (2013). From Innovation to commercialization through networks and agglomerations: Analysis of sources of innovation, innovation capabilities and performance of Dutch SMEs. Ann Reg Sci, 50, 425-452.
Irmak, H., Karlıdağ, M.H. ve Halıcı, C. (2022). Özel eğitimde bilişim teknolojilerinin kullanımı: Doküman incelemesi. Ases International Journal of Education Science, 2(1), 1-19.
Ismail, A. ve Mamat, M. (2012). The Relationship between information technology, process innovation and organizational performance. International Journal of Business and Social Science, 3(2), 268- 274.
Jaworski, B.J. ve Kohli, A.K. (1993). Market orientation: Antecedents and consequences. Journal of Marketing, 57(3), 53-70.
Kaba, İ. ve Doğan, T. (2021). Bilişim teknolojileri kullanım ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies-Education, 16(3), 1547-1572.
Kastan, C. (2016). İşletmelerde rekabet üstünlüğü sağlamaya yönelik inovasyon stratejileri ve ürün inovasyonu modelleri: İstanbul ayakkabı endüstrisi’nde bir araştırma (Doktora Tezi), İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kayapınar, Ö. ve Yürük-Kayapınar, P. (2020). Bilgi yetkinliğinin lojistik performansı üzerindeki etkileri. KAÜİİBFD, 11(21), 182-202.
Kılıç, S. (2013). İnovasyon ve İnovasyon Yönetimi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Kivimaki, M., Lansisalmi, H., Elovainio, M., Heikkila, A., Lindstrom, K., Harisalo, R., Sipila, K. ve Puolimatka, L. (2000). Communication as a determinant of organizational innovation. R&D Management, 30(1), 33- 42.
Kunt, O. ve Sundu, M. (2021). The Moderating role of satisfaction level of management information systems in the effect of intellectual capital on innovation capability. Research Journal of Business and Management, 8(1), 1-14.
Lau, A.K.W., Tang, E. ve Yam, R.C.M. (2010). Effects of supplier and customer integration on product innovation and performance: Empirical evidence in Hong Kong manufacturers. Journal of Product Innovation Management, 2010(27), 761-777.
Lawrence, P.R. ve Lorsch, J.W. (1967). Organization and environment: Managing differentation and integration. Division of research, graduate school of business administration, Harvard University, Boston, 185-245.
Liao, S.H., Kuo, F.I. ve Ding, L.W. (2017). Assessing the influence of supply chain collaboration value innovation, supply chain capability and competitive advantage in Taiwan's networking communication industry. International Journal of Production Economics 191, 143-153.
Lin, R.J., Chen, R.H. ve Chiu, K.K. (2010). Customer relationship management and innovation capability: An Empirical study. Industrial Management & Data Systems, 110(1), 111-133.
Lopez, S.P., Peon, J.M.M. ve Camilo J.V. Ordas (2009). Information Technology as an Enabler of Knowledge Management: An Empirical Analysis, Knowledge Management and Organizational Learning (Ed. William R. King) Annals of Information Systems, New York: Springer Science+Business Media.
Maidique, M. ve Zirger, B.J. (1984). A Study of success and failure in product innovation: The Case of the U.S. Electronics Industry. IEEE Transactions on Engineering Management, 31(4), 192-203.
Malhotra, Y. (1997). Knowledge Management in Inquiring Organizations, in the Proceedings of 3rd Americas Conference on Information Systems (Philosophy of Information Systems Mini-Track), Indianapolis, in August.
McKinsey Global Institute, (2011). Big Data: The Next Frontier for Innovation, Competition, and Productivity, Mckinsey & Company.
Melville, N. ve Ramirez, R. (2008). Information technology innovation diffusion: An information requirements paradigm. Info Systems Journal, 18, 247-273.
Momeni, M., Nielsen, S.B. ve Kafash, M.H. (2015). Determination of Innovation Capability of Organizations: Qualitative Meta Synthesis and Delphi Method. In Proceedings of Reser 2015 Innovative Services in the 21st Century.
Nuroğlu, H.H. ve Tatoğlu, E. (2021). Bilişim teknolojileri kaynak ve kapasitelerinin kavramsallaştırılması üzerine sistematik bir literatür araştırması. UİİİD-IJEAS, 32, 107-124.
OECD (2005). Oslo Manual: Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data. Paris.
Ortiz, J.P., Benito, J.G. ve Galende, J. (2006). Total quality management as a forerunner of business. Technovation, 26(10), 1170-1185.
Özdemir, L. (2009). Yönetimde Bilişim Teknolojisi Etkinlik Sistemi Üzerine Bir Araştırma. Ankara: Detay Yayıncılık.
Özdemir, L. ve Dulkadir, B. (2017). Demografik nitelikler itibariyle işletmelerde bilişim teknolojisi araçlarının kullanım durumunun değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(17), 1-12.
Özdemir, Y. ve Acar, Ö. F. (2020). Bilişim teknolojilerinin rekabet amacıyla kullanımının analizi (e devlet örneği). International Journal of Economics and Politics Sciences Academic Research, 4(10), 65-73.
Perez-Arostegui, M.N., Bustinza-Sanchez, F. ve Barrales-Molina, V. (2015). Exploring the relationship between information technology competence and quality management. BRQ Business Research Quarterly, 18, 4-17.
Perez-Lopez, S. ve Alegre, J. (2012). Information technology competency, knowledge processes and firm performance. Industrial Management & Data Systems, 112(4), 644-662.
Porter, M.E. ve Millar, V.E. (1985). How information gives you competitive advantage. Harvard Business Review, July-August 1985, 149-152.
Riggs, R.A. (1993). Uses of information technology in creativity, innovation and problem solving (Master Thesis of Science), State Univesity of New York College at Buffalo, Center for Studies in Creativity, New York.
Ritter, T. ve Gemünden, H.G. (2004). The Impact of a company’s business strategy on its technological competence, network competence and innovation success. Journal of Business Research, 57(2004), 548-556.
Sambamurthy, V. ve Zmud, R.W. (2000). Research commentary: The Organizing logic for an enterprises IT activities in a digital era-a prognosis of practice and a call for research. Information Systems Research, 11(2), 105-114.
Simon, Y.R. (1983). Pursuit of Happiness and Lust for Power in Technological Society, in Philosophy and Technology (Ed. C. Mitcham ve R. Mackey), New York: Free Press.
Sözbilir, F. (2013). Bilişim teknolojileri, bilgi yönetimi ve inovasyon ilişkisi: Türkiye’de bir alan araştırması (Doktora Tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
Sözbilir, F. ve Yeşil, S. (2015). Bilişim teknolojileri yeterliliğinin bilgi yönetimi üzerindeki etkisi: Türkiye’de bir alan araştırması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(3), 17-39.
Swanson, E.B. ve Ramiller, N.C. (2004). Innovating Mindfully With Information Technology. MIS Quarterly, 28(4), 553-583.
Timisi, N. (2003). Yeni İletişim Teknolojileri ve Demokrasi. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
Tippins, M.J. ve Sohi, R.S. (2003). IT competency and firm performance: Is Organizational learning a missing link? Strategic Management Journal, 24(8), 745-761.
Torkzadeh, G. ve Doll, W.J. (1999). The Development of a tool for measuring the perceived impact of information technology on work. Omega International Journal Management Science, 27(1999), 327-339.
Tsai, W. (2001). Knowledge transfer in intraorganizational networks: Effects of network position and absorptive capacity on business unit innovation and performance. Academy of Management Journal, 44(5), 996-1004.
Türen, U., Gökmen, Y. ve Tokmak, İ. (2014). İşletmelerde kaynak temelli bilgi teknolojileri yetkinliği: Bir ölçek uyarlama çalışması. Ege Akademik Bakış, 14(3), 425-439.
Ukko, J., Saunila, M., Parjanen, S., Rantala, T., Salminen, J., Pekkola, S. ve Makimattila, M. (2016). Effectiveness of ınnovation capability development methods. Innovation, 18(4), 513 535.
Uzay, N. (2001). Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve verimlilik artışı. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 25(16), 259-285.
Varga, M., Stiffler, C. ve Luzar-Stiffler, V. (2004). Evaluating IT Knowledge Requirements for Business Professionals, 26th International Conference on Information Technology Interfaces 2004, June 7- 10, 2004: Cavtat, Croatia.
Vogel, M.A. (2005). Leveraging information technology competencies and capabilities for a competitive advantage (PhD Dissertation), Maryland University, USA.
Yam, R.C.M., Lo, W., Tang, E.P.Y. ve Lau, A.K.W. (2011). Analysis of sources of innovation, technological innovation capabilities, and performance: An Empirical study of Hong Kong Manufacturing Industries. Research Policy, 40(2011), 391-402.
Yıldız, C. (2022). Örgütlerde bilişim teknolojileri kullanımı, bilgi kalitesi ve inovasyonun çalışma yaşam kalitesi üzerindeki etkisi (Yüksek Lisans Tezi), Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
Zhang, M. ve Hartley, J.L. (2018). Guanxi, IT systems, and innovation capability: The Moderating role of proactiveness. Journal of Business Research, 90(2018), 75-86.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yüksel Mavi ^*
0000-0002-9724-7135
Türkiye

Salih Yeşil
0000-0003-3237-2258
Türkiye

Sümeyye Yıldız
0000-0002-7162-4617
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

26 Eylül 2023

Kabul Tarihi

15 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA47AL58JM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mavi, Y., Yeşil, S., & Yıldız, S. (2024). BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMININ İNOVASYON YETENEĞİ ÜZERİNE ETKİSİ: BİR ALAN ARAŞTIRMASI. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(1), 35-53. https://izlik.org/JA47AL58JM