DÜNYADAKİ E-TİCARET UYGULAMALARI VE TÜRKİYE’YE ÖNERİLER

Bu çalışma, dijitalleşmeyle beraber ticaretin evrim sürecindeki en son aşaması olan e-ticareti ele almaktadır. Çalışmada, e-ticaret kavramının tanımı, evrimi ve geleneksel ticaretten farkları detaylandırılmış olup e-ticaret modelleri gösterilmiştir. Küresel e-ticaret verilerin gösterilmesinin yanı sıra dünyadaki en önemli e-ticaret uygulamaları da ayrıntılı olarak verilmiştir. Bununla beraber e-ticaretin, Afrika, Amerika, Asya ve Avrupa kıtaları arasında sosyo-ekonomik, nüfus ve gelişmişlik düzeylerine göre değişiklikler gözlemlendiği tespit edilmiştir. Devamında ise Türkiye’de e-ticaretin mevcut verileri ve önemli e-ticaret uygulamaları tespit edilmiştir. Tüm bu konuların neticesinde ise Türkiye’deki e-ticaret kullanıcıların cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyleri gibi demografik özelliklerinin, memnuniyet, güven, satış sonrası hizmet kalitesi, e-ticaret reklamları ve çevrim içi market ve yemek siparişleri gibi e-ticaret deneyimleri üzerindeki etkileri incelemek istenmiştir. Bununla beraber 301 katılımcı üzerinde anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, e-ticaret kullanıcıların demografik özellikleri e-ticaret müşteri deneyimlerini etkilediği görülmüştür. Son olarak ise anket cevapları ışığında ideal bir e-ticaret sitesi için öneriler verilmiştir.

In this study, the concept of e-commerce is defined, and relevant theoretical frameworks are discussed comprehensively. Literature appropriate to the scope and objectives of the research is thoroughly reviewed, with both theoretical and practical contributions clearly highlighted. Global e-commerce data and the most important e-commerce applications are presented, revealing that e-commerce varies across Africa, America, Asia, and Europe depending on socio-economic conditions, population size, and levels of development. The current state, up-to-date statistics, and major applications of e-commerce in Türkiye are examined in detail. Three hypotheses are developed to investigate the impact of gender, age, and educational level of e-commerce users in Türkiye on customer experience. Customer experience is defined by satisfaction, trust, after-sales service quality, ecommerce advertising, and online grocery and food ordering. Data were collected from 301 participants selected by simple random sampling and analyzed using SPSS 26.0. Findings show that demographic characteristics significantly affect customer experience; based on the results, various recommendations and future research areas are suggested.